Herinnering van Eric

Goeden middag, dames en heren. Mijn broer Theo en ik stellen het bijzonder op prijs dat u hier met ons heeft willen komen om samen een ogenblik stil te staan bij het leven van mijn moeder, een leven dat een week geleden tot een vredig einde gekomen is.

Ik zie hier een aantal bekende gezichten en mijn moeder heeft mij zeker over velen van u verteld. Maar ik vermoed dat niet iedereen mij kent. Ik ben Eric, de oudste zoon van Maria en Ab Grivel. Velen van u zullen ongetwijfeld van mij gehoord hebben: ik ben de zoon die in 1995 met zijn vrouw en twee kinderen naar Amerika geëmigreerd is.

Mijn moeder was een bijzondere vrouw. Wat ik wil proberen te doen vanmiddag is, als oudste zoon, een aantal aspecten van haar met u te delen. Hierna wil mijn zoon Frank, als oudste kleinkind, ook graag nog wat herinneringen aan zijn oma met u delen.

“Wie het kleine niet eert is het grote niet weerd.”   Dit gezegde heeft mijn moeder op het lijf geschreven gestaan, want zij was altijd in het bijzonder in “het kleine” geïnteresseerd. Mijn vader en moeder hielden allebei van de natuur, maar op verschillende manieren. Mijn vader was verzot op weidse uitzichten, bergketens en woeste rotskusten; mijn moeder keek op vakanties de andere kant op en zag de bloemetjes in de berm.

Hier is een foto van mijn moeder op huwelijksreis, 51 jaar geleden, en we zien haar al, met de Alpen op de achtergrond, langs de weg in de berm...

Mijn moeder heeft vaak gezegd dat ze mijn vader speciaal uitgezocht had, en dat een van de criteria was dat hij een goede vader voor haar kinderen zou zijn. Het is volgens mij geen toeval dat mijn vader de zoon van een rechter was. Eerlijkheid en rechtvaardigheid waren van ultiem belang voor mijn moeder, een houding die zij van niemand vreemd had.

Een van de favoriete verhalen over haar vader die ze ons vertelde was hoe deze een eigen fabriek had, die tussen de eerste en tweede wereldoorlog niet meer rendabel was. Opa koos ervoor de fabriek op een gecontroleerde manier op te heffen voordat deze failliet zou gaan. Maar de boekhouder1 verduisterde het geld en opa had een vrouw en een hoop kinderen, geen werk en geen rooie cent. De boekhouder kwam in de gevangenis terecht maar toen hij vrij kwam vond opa dat zijn straf er op zat en heeft hij nog wekelijks met de man gebridged. Ik denkt dat dit verhaal het beeld schetst dat mijn moeder van haar vader had, en dat zij dit beeld met succes als leidraad in haar eigen leven heeft gevolgd.

Toen mijn vader in 1985 met pensioen ging zijn mijn ouders naar Bergen op Zoom verhuisd. In hun pensioen hebben ze veel gereisd, en hun eigen avonturen beleefd.

Ma was niet snel bang, en altijd te porren voor iets raars. Hier is ze op vakantie in Sri Lanka, met een wurgslang om haar nek. Ze vertelde later dat m’n vader de tijd nam om een goeie foto te maken en dat de slang steeds strakker om haar nek kwam te zitten...

Mijn moeder was natuurlijk de moeder voor mijn broer en mij. Maar ze was veel meer dan dat. Velen van u weten wellicht dat zij al heel jong haar eigen moeder verloren had. Ze was nog maar vier jaar oud toen haar moeder overleed. Het gemis van haar moeder heeft diepe lidtekens achter gelaten, een gat dat zij tot het allerlaatst gevoeld heeft. Sommige mensen die hun moeder zo jong verliezen zouden misschien zelf moeite hebben lief te hebben. Maar Maria was het tegenovergestelde. Zij heeft het ontbreken van haar eigen moeder om weten te zetten in een drang om anderen deze pijn te besparen. Zelf zonder moeder opgegroeid zijnde heeft zij zich tot een moeder figuur voor vele van haar vrienden en familie ontwikkeld. Zij was niet alleen mijn moeder, maar een beetje de moeder van ons allemaal!

Mijn moeder heeft soms een moeilijk leven gehad, met haar deel aan moeilijkheden en tegenslag. Maar zij heeft zich er doorheen geslagen, en zij heeft er wat van gemaakt. Afgelopen week was het volbracht, ze was klaar. Ze is vervolgens rustig, in haar slaap heen gegaan. Maar de herinnering aan een bijzondere vrouw blijft.

Dank u.

Eric Grivel

23 november 2011


1 Correctie: het was de notaris die het geld zonder onderpand belegde en zo verspeelde.